facebook-icongoogle-iconinstagram-iconyoutube-icon



444 0 714

Komplikasyonlar (Anormal Durumlar)

En Sık Görülen Doğum Komplikasyonları;

Komplikasyon; bir tıbbi girişim sırasında yada sonrasında yaşanabilecek anormal durumlar demektir. Çoğu zaman bu anormal durumun yaşanmasını önlemek yasa öngörmek doktorun elinde değildir. Fakat zamanında anlayıp gerekli müdahaleyi yapması gerekir.

Vajinal doğumda da sezaryende de

görülebilecek komplikasyonlar;

1) Uterus atonisi (rahimin gevşemesi)

  • Doğumdan sonra rahimin yeteri kadar kasılmamasıdır.Rahim, sertleşerek küçülmesi gerekirken yumuşak kalırsa, rahim damarları kanamaya devam eder.
  • Ani ve ciddi kanamalara neden olabilir.
  • Doğumda en sık anne ölüm sebebidir.
  • Doğum sonu kanamaların en sık nedeni (%75-80) uterus atonisidir.
  • Doğum sırasında herkeste bu durumun yaşanma olasılığı vardır, fakat bazı anne adayları atoni için daha fazla risk taşır.
  • Önceki gebelikte doğum sonu kanama yada atoni yaşamış olanlar, hamilelikte sık kanama yaşayanlar, ,rahimin fazla büyüyüp gerildiği gebelikler ( ikiz gebelik, iri bebek, amniyon sıvısı fazlalığı gibi) , çok doğum yapmış olanlar, doğumu çok hızlı yada fazla uzamış olanlar, erken su gelişine bağlı amniyon sıvısı ve zarların iltihaplanmış olanlar, rahimde myom olanlar, suni sancı uygulanmış olanlar atoni yönünden daha fazla risk taşır.
  • Tedavide ilk olarak rahim kasılmasını sağlamaya yönelik ilaçlar uygulanır ve karın üzerinden rahime masaj yapılır, rahim içine tampon yada balon yerleştirilebilir. Etkili olmazsa ameliyata geçilerek rahime dikiş konulabilir, rahime giden damarlar  bağlanabilir.
  • Kanama durdurulmazsa annenin hayati riski olabileceği için, rahimin alınması gerekebilir.

2) İç genital organlarda enfeksiyon

  • Sezaryende vajinal doğuma göre 5-10 kat daha fazla görülür.
  • Uzamış doğum eylemi , düşük sosyoekonomik düzey, kötü hijyen, sezaryende sterilite şartlarını yeterli olmaması, diyabet ,enfeksiyon sıklığını arttırır.

3)Amniyon sıvı embolisi

  • Amniyon sıvısının ve partiküllerinin anne kanına geçerek reaksiyona yol açmasıdır.
  • Çok nadir görülen fakat ölüm oranı %80-90’ları bulan bir durumdur. (30 bin doğumda 1 görülür).
  • Vajinal doğum sırasında daha sık olur.
  • Doğum sırasında aniden annenin solunumu ve dolaşımı durup koma tablosu oluşabilir.

Vajinal doğumda görülen komplikasyonlar ;

 

1) Doğum yolu yaralanmaları:

  • Normal doğum sırasında, rahim ağzı, vajen ve dış genital bölgede yaralanmalar olabilir.
  • Tedavide gerekirse hafif bir anestezi verilerek yaralanan yerin bulunup dikilmesi gerekir.

2) Plasenta parçalarının rahim içerisinde kalması:

  • Çoğunlukla plasenta doğumdan birkaç dakika sonra kendiliğinden ayrılır.
  • Çıkarılan plasenta dikkatli bir şekilde incelenir, plasentada eksik bir parça tespit edildiğinde rahimin içi kontrol edilmelidir.
  • Bazen kontrolde plasenta tam olsa da aksesuar plasenta dediğimiz gerçek plasenta dışında küçük bir parçası içerde kalmış olabilir.
  • Nadir olarak plasenta rahim duvarlarından ayrılmaz ve beklenen süre içerisinde çıkmayabilir. Bu durumda  plasentanın çıkarılması için elle rahim duvarından ayrılmaya çalışılması gerekir, bu yapılan girişimde plasenta parçalanıp aşırı kanamaya sebep olabilir.
  • İçeride plasenta parçaları kalmışsa , ultrasonla kontrol edilerek küret denilen aletlerle rahimin içi temizlenir.

3) Rahimin yırtılması:

  • Rahim duvarının bebek doğmadan önce veya doğumda ayrılmasıdır.
  • Anne ve bebek hayatını tehdit eden ciddi bir durumdur,
  • Sebeplerin arasında; kasılmaların yeterli olmasına rağmen açılmanın olmaması, doğum esnasında dışarıdan rahime fazla basınç uygulanması, vakum kullanımı gibi müdahaleli doğumlar, bebeğin başı ile annenin çatısının uygun olmamasına rağmen normal doğumda ısrar edilmesi sayılabilir.
  • Tedavide acil ameliyata geçilir ve yırtılan  kısmın tamiri yapılır, bu mümkün değilse  rahim alınır.

4) İç ya dış genital bölgede kan toplanması ( Hematom);

  • İç genital organlar etrafında kanama olabilir.
  • Kanamanın dışardan gözle görülemediği bu durumlar tehlikeli olabilir.
  • Kanama devam ediyorsa ameliyatla kanama alanın kontrolü gerekebilir.
  • Dış genital organlarda kan toplanması daha sık karşımıza çıkmaktadır.

5) Distosi (zor doğum) sonucu komplikasyonlar;

  • Omuz distosisi; bebeğin başının doğduktan sonra omuzlarının kemik yapılara takılarak sıkışmasıdır.
  • Annede diyabet, iri bebek, şişmanlık, doğumun ıkınma evresinin uzaması, vakum ya da forseps gerektiren doğumlar ile daha önce omuz takılması öyküsünün olması risk faktörleridir.
  • Bebeğin kol ve köprücük kemiklerinde kırılma, kola giden sinirlerin zedelenmesi sonucu elini ve kolunu kullanamayabilir. Hasarın düzeyine göre bu durum fizik tedavi ile düzeltilebileceği gibi kalıcı da olabilir.
  • Bebeğin uzun dönem doğum kanalında kalmasına bağlı oksijensiz kalması ve hatta bebeğin kaybedilmesi gibi sonuçları olabilir.

6) Kordonla ilgili anormal durumlar;

  • Boyunda kordon dolanması; doğumların yaklaşık dörtte birinde görülen bu durum genellikle vajinal doğumu olumsuz etkilemez. Bu nedenle ultrasonda bebeğin boynunda kordon olması her zaman sezaryen yapılmasını gerektirmez.
  • Bazen sancılar başladıktan sonra kordon sıkışmasına bağlı olarak NST’de bebeğin kalp atışlarında düşüşler tespit edilebilir. Bu düşüşlerin düzeyi, sıklığı ve zamanına göre bebeğin strese girdiği düşünülürse sezaryen gerekir.
  • Kordon sarkması: vajınal doğum takibi sırasında bebeğin zarları açıldıktan ve suyu geldikten sonra göbek kordonunun buradan sarkmasıdır. Çok acil sezaryen gerektirir.
  • Bu sırada bebeğe giden kan akımının azalması sonucu oksijensiz kalması ve buna bağlı sorunlarla doğması söz konusu olabilir.

7) Genital organlarda gevşeme ve sarkma;

  • Genital organları taşıyan ve destekleyen bağ dokunun zayıflamasıyla bu organların aşağı doğru sarkması, vajenin bollaşması, idrar torbasının sarkması , rahimin sarkması gibi sorunlara neden olabilir.
  • Bu durumlara yol açan başka sebepler olsa da en çok vajinal doğumlara bağlıdır. Özellikle çok sayıda doğum yapmış olmak , iri bebek doğumu, zor doğum, müdahaleli doğumlarda riski artar.
  • İdrar kaçırma ve dışkı kaçırma gibi kötü sonuçları olabilir.

Sezaryende görülen komplikasyonlar;

1)Yara enfeksiyonları;

  • Sezaryen sonrası yara enfeksiyonu görülme sıklığı %2-15 arasındadır.
  • Bu sıklığı arttıran durumlar arasında ; planlı değil acil şartlarda ameliyata girilmesi, obezite, diyabet, anemi varlığı, hijyen kurallarına uygun davranılmaması, yarada kanamalar olması sayılabilir.

2)Yara açılması;

  • Sezaryen dikişlerinden sıvı sızması ardından açılma söz konusu olabilir. Sıklıkla iltihabi bir akıntı eşlik eder.
  • Annenin obezite ve diyabeti olması ciddi risk faktörüdür.
  • Genellikle bir süre açık yara dudaklarının pansumanı yapıldıktan sonra tekrar dikilir.

3) Anestezi komplikasyonları;

  • Genel anestezi için en sık komplikasyonlar solunum yolu spazmları, mide içeriğinin akciğerlere aspire edilmesi, zor uyandırılma dır.
  • Spinal ve epidural anestezi için en sık komplikasyonlar hipotansiyon ve operasyon sonrası baş arka kısmında ağrıdır.
  • Bu konuda detaylı bilgi için sezaryen hakkında bilmek istedikleriniz başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

4) Cerrahi  komplikasyonlar ;

  • Sezaryen bir ameliyat olduğundan herhangi bir karın ameliyatında görülebilecek tüm komplikasyonlar görülebilir.
  • Bu komplikasyonlar erken ve geç dönemde kendini gösterebilir.
  • Eken komplikasyonlar ;

---Mesane ve idrar yolları zedelenmesi,

---Barsak zedelenmesi,

---Damar yaralanmaları,

  • Geç komplikasyonlar;

---Barsak tıkanıklığı,

---Kronik  kasık ağrısı,

---Sonraki gebeliklerde rahim dikişinin yırtılması

---Tüplerin tıkanmasına yada rahim yapışıklıklarına bağlı çocuk sahibi olmamama.