facebook-icongoogle-iconinstagram-iconyoutube-icon



444 0 714

5 Soruda Polikistik Over Sendromu

1-Polikistik Over Sendromu (PCOS) Nedir?

  • Aşağıdaki kriterlerden en az iki tanesini taşıyan kadınlarda PCOS tanısı koyulur.

------Düzenli yumurtlayamama sonucu düzensiz ve  seyrek adet görme yada ilaçsız adet görememe

------Androjen (erkeklik hormonu) artışına bağlı  vücutta tüylenme artışı, akne, saç dökülmesi

------Ultrasonda yumurtalıklarda çok sayıda 1 cm den küçük kistler

  • Doğurganlık çağında her 10 kadından birinde rastlanır.
  • Sebebi bilinmemekle birlikte en çok genetik yatkınlık ve obezite ile ilişkilidir.
  • Temel problem yumurtlama olmamasıdır. Yumurtalıklar yumurta oluşturmaya çalışır , küçük yumurtaları büyümesi için uyarır ama hormonal dengesizliklerden dolayı hiçbiri çatlayacak boyuta ulaşan olgun yumurtalar olmaz.

2- PCOS da hangi sağlık problemleri olur?

  • Yumurtlama olmaması nedeniyle adetler gecikmeli olur yada sadece ilaçlar yardımıyla adet görmek mümkün olur.
  • Çocuk sahibi olmada zorluk yaşanabilir.
  • Rahim duvarı adette dökülemedikçe kalınlaşır ve ileri yaşlarda rahim kanseri gelişme riski artar.
  • Yumurtalıklarda normalden fazla androjen hormonu üretimi sonucu tüylenme artışı (yüz, göbek, göğüslerde vs) ,akne, yağlı cilt, saç dökülmesi,sinirlilik , depresyon yaşanır.
  • İnsülin artısı ve insülin direncine bağlı vücutta şeker dengesi bozukluğu, ileri yaşlarda diabet riski vardır.
  • Özellikle bel etrafında yağlanma, kiloda artış, obezite sonucu kolesterol yüksekliği ve artmış kalp krizi riski söz konusu olabilir.

3- PCOS un çocuk sahibi olmaya etkisi nedir?

  • PCOS luların yaklaşık %40ında çocuk sahibi olmakta zorluk yaşanır. Çünkü yumurtlayamama söz konusudur.
  • Özellikle ilaç kullanmaksızın adet olmayan, androjen yüksekliği bulguları (tüylenme,akne gibi) belirgin olan ve obez PCOS larda bu zorluk daha belirgindir.
  • Doğal yollarla gebe kalamayan PCOS lularda tedavi ;
    • Öncelikle kilo fazlalığı varsa yaşam şekli değişikliği yapmak ideal kiloya inmek ilk tedavi yoludur. %5-10 kilo kaybıyla bile kendiliğinden gebelik oranı %40-50 artar.
    • Kilo fazlalığı yoksa yumurtalıklarda yumurta üretimini uyaran ilaçlar kullanılır.Bunlar ; klomifen sitrat yada letrozol içeren tabletler ve gonadotropin hormon içeren iğnelerdir.
    • Aşılama yada tüp bebek tedavisi gerekebilir.
    • PCOS şiddetine, hastanın yaşına, beraberinde erkek faktörü de olup olmadığına göre uygun  bir yöntem seçilir.

4- PCOS un gebelik sırasında etkisi nedir?

PCOS lü kadın gebe kaldığında

  • düşük riski
  • gebelikte diyabet riski
  • gebelikte yüksek tansiyon riski
  • erken doğum riski
  • çoğul gebelik olasılığı
  • düşük kiloda bebek doğurma olasılığı yada diyabet varsa kilolu bebek doğurma olasılığı artmıştır.

5-PCOS Tedavisi Nedir?

  • Kesin bir tedavisi yoktur.
  • Tedavi yukarıda yazılan sağlık problemlerini engellemek amaçlıdır.

 Kilo Kontrolü:

  • %5- 10 luk kilo kaybı bile adet dönemlerinin daha düzenli olmasını sağlar ve doğal yolla gebe kalma oranında %50 artış sağlar.
  • Bütün PCOS lu kadınlar kilolu değildir fakat sıklıkla göbek çevrelerinde normalden fazla yağlanma vardır. Bu durumda tedavide yapılacak ilk adım  diyet ve egzersizle kilo vermektir.

Doğum Kontrol Hapları:

  • Gebelik düşünmeyen PCOS lılarda ilk ilaç seçeneğidir.
  • Adetlerin düzenlenmesi, androjenin azaltılması ve akne tedavisinde, hormonal dengenin sağlanmasında faydalıdır.

Sadece progesteron içeren ilaçlar

  • Sadece adetleri düzenler , istenmeyen tüyler ve aknenin tedavisinde etkisi yoktur.

Insülin direncini azaltan ilaçlar

  • Kan glukozunu düzenlemeye insülin direncini kırmaya yönelik ilaçlardır
  • Androjen üretimini azaltırlar, yumurtlama ve gebe kalma potansiyelini arttırıcı etkileri vardır.
  • Metformin ve İnositol tercih edilen ilaçlardır.

Cerrahi:

  • Diğer tedavilere cevap vermeyen hastalarda son seçenek olarak laparoskopi ile ( kapalı/kameralı ameliyat) yumurtalıklardaki kistlerin bir miktar içinin boşaltılması denenebilir.
  • Sadece PCOS nedeniyle operasyon çok tercih edilmemekte birlikte farklı bir sebeple operasyon sırasında bu işlemin yapılması faydalı olacaktır.